CONNECTIE/INSCHRIJVEN Le label 'Entreprise écodynamique'
Eco-Concevoir pour mieux vous développer. Un accompagnement innovant pour les indépendants et les PME

De eerste pogingen om milieubeschouwingen te integreren in de ontwikkeling van producten dateren uit 1970. Op dat moment wou men de snel groeiende afvalberg verminderen. In de Verenigde Staten werden verschillende studies opgezet om diverse maatregelen en hun effecten op het milieu te onderzoeken. De resultaten uit die periode tonen aan dat men de beste milieuresultaten behaalt als men van bij de ontwikkeling van een product of dienst rekening houdt met vijf criteria: energie, grondstoffen, vaste afvalstoffen, afvloeiing in het water en uitstoot in de lucht.   

 

In 1979 richten de Amerikanen de Society of Environmental Toxicology and Chemistry (SETAC) op, die tot doel heeft instrumenten te ontwikkelen en te promoten die toelaten de impact van een techniek of activiteit op het milieu te bepalen. In de tachtiger jaren begonnen deze analyses ook rekening te houden met de impact van materialen, energie, vaste afval, afvloeiing in het water en uitstoot in de lucht. Zo kreeg men eens steeds duidelijker beeld van de effecten van producten en systemen op het milieu. Al die analyses - die men « ecoprofiel », « ecobalans » of  « analyse van de wieg tot het graf »  noemt - worden gegroepeerd onder de naam Life-Cycle Analysis of Levenscyclusanalyse (LCA). Dit soort analyse sloeg vlug aan in Europa. 

 

Begin de jaren 90 definieerde de SETAC de componenten van de LCA waardoor het mogelijk wordt gegevensbanken op te stellen. Die componenten zijn de inventaris, de analyse van de impact en het zoeken naar verbeteringen.  


Vandaag laten meer dan 50 programma’s toe de LCA te bepalen op basis van verschillende gegevensbanken. De LCA is dan ook het ultieme instrument geworden om het product te analyseren vanuit ecologisch standpunt. De International Organization for Standardization (ISO) omkadert vandaag de LCA-procedure aan de hand van de milieunormen ISO 14 000 (zie de reeks ISO 14 040, 1997).

 

Niettemin blijft het economisch criterium de hoofdbekommernis van bedrijven. De integratie van de milieuvraagstukken gebeurt dan ook steeds meer via de eco-efficiëntie waarbij « eco » zowel verwijst naar de economische als de ecologische aspecten. De eco-efficiëntie is een relatieve meting die erin bestaat de economische en ecologische prestaties van een product of een dienst aan elkaar te koppelen. Op ecologisch vlak bestaat de eco-efficiëntie erin het gebruik van de natuurlijke bronnen en de uitstoot in het milieu te verlagen. Het doel van deze aanpak is niet minder maar beter te produceren, door de impact op het milieu te verminderen en toch de intrinsieke kwaliteit van het product te behouden of zelfs te verbeteren.

Eco-efficiëntie wordt bepaald door verschillende beheersmaatregelen:

  1. De implementatie van een milieubeheersysteem
  2. De integratie van de levenscyclusaanpak in het beheer
  3. Ecodesign
  4. Het beheer van de bevoorradingsketen

 

Het milieubeheersysteem  focust op het beheer en de opvolging van de continue verbetering van de milieuprestaties van het bedrijf, meer bepaald op organisatorische aspecten zoals  het beheer van water, energie, verlichting, afvalsortering, enz. Deze cel bepaalt de doelstellingen met betrekking tot de terugschroeving van de ecologische voetafdruk van het bedrijf. Zij volgt ook de resultaten op en gaat na of de doelstellingen al dan niet gehaald worden. De integratie van het levenscyclusconcept zorgt voor een bredere kijk op het geheel van de maatregelen die nodig zijn om de producten en diensten te ontwikkelen. Dit geeft op zijn beurt een beter inzicht in de relaties die er tussen de activiteiten bestaan. Zo geraakt men uit de “site”-aanpak van het milieubeheer.

 

Ecodesign  van zijn kant laat toe milieubeschouwingen van bij het concept van het product te integreren.

Last but not least zou een beter beheer van de bevoorradingsketen het bedrijf ook moeten toelaten om na te gaan of de leveranciers waarmee het samenwerkt op hun beurt met de milieuaspecten rekening houden.

Bron : Dienst voor ecodesign en levenscyclusbeheer van het Institut de développement de produits (IPD/IDP), L'éco-conception : quels retours économiques pour l'entreprise ?, studie, 2008.